اهدای عضواهدای زندگی
کارت اهدای عضو

دانستن

اخبار جهان

فراهم آوری و پیوند

سالمندان هم می‌توانند اهداکننده اعضا باشند، حتی در آستانه ۸۰ سالگی

خانواده او به یاد دارند که خانم دیانا تلر عقیده داشت «هیچ‌وقت دیر نیست». در زندگی نه برای کاری مثل غواصی کردن، نه برای سفر به دور دنیا و نه حتی برای یادگیری زبان ایتالیایی هیچ‌وقت دیر نیست.

به همین علت، سال گذشته زمانی که این خانم اهل سن دیگو، در سن 76 سالگی و درنهایت نشاط و سرزندگی ناگهان براثر خونریزی مغزی جان خود را از دست داد، کسی به اینکه او می‌تواند در این سن یک اهداکننده عضو باشد شک نکرد.

 دخترش لوری تلر 57 ساله نقل می‌کند که «تصورم این است که من هرگز از زاویه سن و سال به او نگاه نکردم».«به نظرم خواست او هم همین بود».

باوجود چنین اعتقاداتی، اهداء از طرف سالمندانی مانند خانم تلر _که قرنیه، کلیه‌ها، کبد و نسوج وی اهدا شدند_ به‌ندرت اتفاق می‌افتد. با استناد بر آمار شبکه پیوند و فراهم آوری اعضاء (OPTN) از تعداد 9.079 اهداءکننده اعضاء در ایالات‌متحده طی سال 2015، تنها 618 مورد بالای 65 سال وجود داشته است.

به عقیده کارشناسان این مشکل ناشی از سیاست‌ها و روش‌های ایالات‌متحده است که اغلب به شکل محدودیت‌های سنی و آئین‌نامه‌های سخت‌گیرانه برای مراکزی با بازدهی پایین در نظر گرفته می‌شود و این امر موجب کاهش میزان بانک اعضاء در کشوری می‌شود که نزدیک به 120.000 نفر در لیست انتظار اهداء عضوش وجود دارد.

اما تحقیق تازه‌ای که توسط دانشگاه تورینو واقع در جنوب غرب ایتالیا انجام‌شده، نشان می‌دهد فقط با نگاه به سن شخص نمی‌توان اعضاء فرسوده‌تر فرد اهداءکننده _در نمونه بالا کلیه‌ها_ را نادیده گرفت.

بررسی حدود 650 کلیه‌ی پیوندی از اهداءکننده‌های 50 تا 80 ساله طی سالهای 2003 الی 2013 به این نتیجه منتهی شد که نه‌تنها بیماران بیشتری زنده ماندند، بلکه عملکرد عضو اهدایی هم در سطح قابل‌قبول و بالایی قرار داشت، حتی اعضایی که از اهداءکنندگان سالخورده‌تر پیوند شده بود.

دکتر لوئیجی بیانکونه متخصص کلیه و نویسنده مطالعات در همین زمینه در مجله پزشکی «جامعه نفرولوژی آمریکا» که اخیراً منتشر گردیده است بیان داشته‌اند: «مطابق این یافته‌ها، اعضای اهداءکنندگان سالخورده به‌مثابه منابعی باارزشی هستند که باید به‌دقت موردبررسی و ارزیابی قرار گیرند».

همچنین دکتر دیوید کلاسن، از رؤسای شبکه جامع پیوند و اهدای عضو (UNOS) که گروهی غیرانتفاعی است به‌منظور رصد چگونگی پیوند اعضاء در سطح کشور که نزدیک به سه دهه ریاست دپارتمان پیوند کلیه و لوزالمعده را در دانشکده و بیمارستان مریلند بر عهده داشته است، عقیده دارد این مطالعات مهر تائیدی است بر تحقیقاتی در همین زمینه که درگذشته به‌دست‌آمده است و تقویت این طرز تفکر در ایالات‌متحده مبنی بر اینکه ارگان‌های فرسوده‌تر باید و می‌تواند برای گروهی خاص از بیماران در نظر گرفته شود و مورداستفاده قرار گیرد.

به گفته ایشان «بحث‌ها و گفتگو‌ها پیرامون این موضوع به روشن شدن این مسئله‌ کمک کرد که درزمینهٔ پیوند اعضا از اهداکنندگان سالمند پتانسیل زیادی وجود دارد و درنتیجه سن اهداکنندگان نباید عامل سرنوشت سازی تلقی شود».

در ایالات‌متحده بیش از 99.000 نفر در انتظار پیوند کلیه هستند، بسیاری از این افراد در ایالت‌های مختلف کشور ازجمله کالیفرنیا زندگی می‌کنند که در این ایالت و در این مورد خاص فراهم آوری عضوی از یک اهداکننده مرگ مغزی یک دهه به طول انجامیده است. ضمناً آمار تعداد کلیه‌های پس‌زده در سال گذشته به بیش 3.100 عدد می‌رسد که اغلب به دلیل کیفیت نامطلوب عضو بوده است، همچنین طبق آمار OPTN از این تعداد 515 نفر از اهداکنندگان سنی بالای 65 سال داشته‌اند.

 

در مطالعات جدید در این زمینه نرخ بقاء پنج‌ساله بیماران در سطح بالا و مطلوبی مشاهده‌شده _80 الی 90 درصد_ که در بین این بیماران 265 نفر کلیه پیوندی خود را از اهداکنندگان حدود 70 ساله دریافت کرده بودند و تعداد 27 نفر از این بیماران عضو پیوندی خود را از اهداکنندگان با سنین بالای 80 سال دریافت کرده بودند. همچنین نرخ بقاء پنج‌ساله کلیه‌های پیوندی هم بسیار مطلوب به نظر می‌رسید، از تقریباً نرخ 66 درصد در گروه سنی ذکرشده و بیش از 75 درصد در بین تمامی گروهای سنی مشاهده گردید.

طبق مطالعات، نرخ پس‌زده شدن کلیه، درصد رد شدن توسط جراحان در بین اهداکنندگان زیر 80 سال چیزی حدود 15 الی 20 درصد بوده است.

اما در گروه سنی مسن‌تر از 80 سال این نرخ به‌وضوح بالاتر بود، 48 درصد اعضای پیوندی به دلیل مشکلات مربوط به کهولت سن از کار افتادند.

دکتر بیانکونه به این نکته اشاره کردند که با تمام این اوصاف حدود نیمی ارگان‌ها قابل‌استفاده هستند، به‌خصوص زمانی که اعضای اهداکننده‌ی مسن برای گیرندگان مسن در نظر گرفته شود.

طی سالها در ایالات‌متحده آمار اهداء از اهداکنندگان مسن به‌آرامی افزایش پیداکرده، طبق اطلاعات به‌دست‌آمده در سال گذشته از دو اهداکننده مرگ مغزی که بالای 90 سال سن داشته‌اند پیوند کبد انجام‌شده است و از 27 اهداکننده با سنین بین 80 تا 89 سال 33 عضو اهدایی دیگر به‌دست‌آمده.

به گفته لیسا استاکس اکثر سازمان‌های فراهم آوری اعضاء (OPO) فعالانه جویای اهداکنندگان مسن‌تر هستند، واقعیتی که حتی خانواده‌‌ این بیماران مرگ مغزی را هم متعجب و شگفت‌زده کرده است.

لیسا استاکس خود مدیر اجرایی Lifesharing است. همان سازمانی که در سن دیگو کالیفرنیا مقدمات اهدای اعضای دیانا تلر را فراهم آورد.

به گفته خانم استاکس «افرادی که بالای 65 سال سن داشته باشند، تصور می‌کنند که اعضای بدنشان نیز مانند خودشان بازنشسته شده».

به گفته ایشان طی ده سال گذشته حداکثر سن برای جستجو و بررسی اهداکنندگان مسن از 65 سال به 80 سال رسیده است. طبق گفته‌های کوین اوکانر مدیر اجرایی LifeCenter Northwest مشابه این سیاست در این سازمان‌ هم پیگیری می‌شود، سازمانی که ناظر اهدای عضو در آلاسکا، مونتانا، شمال آیداهو و ایالت واشنگتن است.

به گفته ایشان «معمولاً افراد بالای 60 سال به‌عنوان اهداکننده مدنظر ما هستند و نه بیمارانی که بیشتر از 80 سال دارند».

 

پیدا کردن گیرنده و پیوند اعضای فرسوده‌تر می‌تواند با سختی و مشکلاتی همراه باشد مخصوصاً در مراکزی که نگران قوانین سخت‌گیرانه فدرال و قوانین مرتبط با بیمه و پیامدهای این نوع پیوندها هستند.

به گفته آقای کلاسن یکی از رؤسای UNOS دلیل کم بودن این نوع پیوند نگرانی‌هایی است که در مورد نتایج و پیامد عمل پیوند از اهداکنندگان مسن‌تر وجود دارد، آمار پایین در این زمینه بسیاری از مراکز پیوند را نسبت به این موضوع بدگمان کرده است.

نتایج یک مطالعه و تجزیه‌وتحلیل بروی داده‌های OPTN که در سال 2008 انجام و در مجله Transplantation به چاپ رسید، مشخص گردید بیش از 600 مورد از کلیه‌های پیوندی از اهداکنندگان بالای 70 سال بوده است و روشن شد این نوع عمل پیوند با ریسک بالایی از از دست رفتن کلیه و مرگ بیمار همراه بوده است.

دکتر رابرت استینر یکی از مدیران بخش پیوند کلیه در دانشکده پزشکی سن دیگو و مدیر پزشکی سازمان Lifesharing عقیده دارد «بی‌شک با افزایش سن به‌طور میانگین کیفیت اعضا کاهش پیدا می‌کند، اما در این میان استثناهایی هم وجود دارد».

وقتی عملکرد کلیه بعضی از افراد 70 ساله بررسی می‌شود، مشاهده می‌شود که به‌مانند کلیه یک جوان 20 ساله خوب و سالم است. فقط باید این افراد رو پیدا کرد.

طی سال 2014 در ایالات‌متحده در مقررات تخصیص کلیه‌ها تغییراتی به وجود آمد؛ که نوعی سنجش محسوب می‌شود. به این‌گونه که به هر عضو نمره 1 تا 100 داده می‌شود. بر اساس «شاخص مشخصات اهداکننده کلیه» یا KDPI مدت‌زمان احتمالی عملکرد یک کلیه نسبت به بقیه تخمین زده می‌شود. به‌عنوان نمونه نمره 85 درصد به این معنا است که این کلیه احتمالاً از 15 درصد کل ارگان‌ها عملکرد بیشتری خواهد داشت.

به گفته‌ی آقای کلاسن قاعدتاً کلیه از یک اهداکننده‌ی 80 ساله به یک گیرنده 22 ساله پیوند نمی‌شود، اما این کلیه می‌تواند برای یکی از 22.000 نفری که بالای 65 سال دارند و در لیست انتظار هستند مناسب باشد.

دکتر بیانکونه نویسنده مطالعات اخیر در همین زمینه اذعان دارند که این مطالعات نگاهی گذشته‌نگر داشته و همچنین تحقیقات به‌عمل‌آمده نشان‌دهنده این موضوع است که اهداکنندگان سالخورده «منابعی باارزش از اعضا» هستند .

در مورد خانم دیانا تلر، اعضا و بافت‌های ایشان 50 نفر را از معلولیت رهانید که شامل یک مرد 65 ساله اهل کالیفرنیا می‌شود. او نیازمند دریافت یک کلیه بود، البته هویت ایشان پنهان خواهد ماند ولی به نقل از خانم شارون راس سخنگوی Lifesharing «حال این فرد خوب است و هدیه خانم تلر ایشان را از دیالیز مصون داشته است».

لوری تلر امیدوار است بتواند روزی با این گیرنده عضو ملاقات داشته باشد و در مورد مادرش با او صحبت کند، مادر او تنها که یکی از چندین اهداکننده عضوی بود که در جشن سال نو 2016 و در «رژه گل سرخ» از او تجلیل به عمل آمد.

تلر گفت: «در حقیقت، خواست او هم همین بود و اینکه این کار انجام شد بسیار امیدوارکننده بود و به ما کمک کرد تا بفهمیم و بدانیم درهرصورت و پس از او هم زندگی ادامه خواهد داشت».

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زمان انتشار: ۱۱ دی ۱۳۹۵ [۱۲:۱۰]